MAMURİYE (MURKUVET)
Kocaeli’nin Gölcük ilçesine bağlı Mamuriye köyü, Istranca Dağları eteklerindeki Beypınar gibi tam bir muhacir ve göçmen köyüdür. Ancak bu kez rota Balkanlar değil, Kafkasya ve Doğu Karadeniz'dir.
Köyün tarihi, kuruluşu ve kültürel kökenleri şu şekildedir:
1. Köyün Kökeni ve Nereden Gelindiği
Mamuriye köyü halkı, 93 Harbi (1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı) sonrasında Rus işgaline uğrayan topraklardan göç etmek zorunda kalan Kafkas göçmeni Gürcülerden oluşmaktadır.
Köyün kurucu sülaleleri bugün Artvin sınırları içinde kalan topraklardan yola çıkmıştır.
Göç dalgasıyla bölgeye gelen aileler, dönemin ünlü Osmanlı devlet adamı ve askeri olan Yedi Sekiz Hasan Paşa'nın (aslen kendisi de Çorumlu olup o dönem İzmit ve çevresinde iskân işleriyle ilgilenmiştir) himayesinde önce İzmit merkezdeki Yeşilova bölgesine getirilmişlerdir.
Yeşilova'nın iklim ve coğrafi yapısını kendi memleketlerine (Artvin'in dağlık ve ormanlık yapısına) benzetemedikleri için, daha yukarılara, bugün Gölcük sınırlarında kalan Samanlı Dağları'nın eteklerindeki ormanlık alana yerleşmiş ve Mamuriye köyünü kurmuşlardır.
2. Köyün Kuruluş Öncüleri ve Tarihçesi
Mamuriye köyünün resmi olarak iskan edilmesinde ve kurulmasında iki önemli tarihi figür öne çıkar: Molla Musa ve Dr. Ferhat (Bayraktar) Efendi. Bu iki isim, Yedi Sekiz Hasan Paşa'nın da yakın dostları olup, Artvin'den gelen Gürcü ailelerin bu topraklara planlı şekilde yerleşmesine ve köy düzeninin kurulmasına öncülük etmişlerdir.
1900'lerin başında tamamen bir orman köyü olarak gelişen Mamuriye, Cumhuriyet döneminde de bu yapısını korumuştur.
3. İsminin Anlamı
"Mamuriye" kelimesi, Osmanlıca "Mamur" kökünden gelir. Mamur; imar edilmiş, bayındır hale getirilmiş, geliştirilmiş ve refaha kavuşmuş yer demektir. Osmanlı devleti, 93 Harbi göçmenlerinin kurduğu yeni köylere genellikle "Mamuriye", "Mesruriye" (sevinçli yer), "Şevketiye" gibi hem devlete bağlılığı bildiren hem de o toprakların güzelleştiğini ifade eden isimler vermiştir.
4. Kültürel Yapısı ve Günümüz
Köy halkı, Artvin kökenli Gürcü kültürünün geleneklerini, yemek kültürünü ve dillerini uzun yıllar boyunca korumuştur. Ancak köyün yakın tarihindeki en büyük kırılma noktası 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi olmuştur. Deprem merkez üssüne çok yakın olan Mamuriye, ciddi hasar görmüş ve tarihi köy camisi de dahil olmak üzere birçok yapı yıkılmıştır.
Son yıllarda (özellikle 2020 sonrasında) Kocaeli Büyükşehir ve Gölcük Belediyesi iş birliğiyle köyün tarihi dokusuna uygun yeni bir cami inşa edilmiş, altyapısı yenilenmiştir. Günümüzde doğası, temiz havası ve Samanlı Dağları'na sırtını dayayan manzarasıyla hem bir tarım/orman köyü hem de hafta sonları doğa kaçış noktası olarak varlığını sürdürmektedir.
İrfan SALMAN